Katma Değer Algoritması Nasıl Çalışır? Basitleştirilmiş Açıklama
Katma Değer Platformunun Amacı
Katma Değer, dijital ticarette adil fiyat ve şeffaf rekabet oluşturmak için geliştirilen bir yazılım sistemidir.
Bu sistem, üretici ve tüketiciyi doğrudan bir araya getirir; fiyatı ise aradaki kurumlar veya aracılar değil, algoritmik denge belirler.
Kısacası Katma Değer’in algoritması, piyasa dengesini dijital ortamda yeniden kurar.
Bunu yaparken tamamen otomatik, şeffaf ve kullanıcı odaklı bir süreç izler.
Algoritmanın Temel Görevi: Arz ve Talebi Eşleştirmek
Katma Değer sisteminde fiyat belirleme, arz-talep tabanlı bir açık indirim (ihale) modeliyle gerçekleşir.
Algoritmanın temel görevi, tüketicinin talebiyle üreticinin teklifini en uygun noktada buluşturmaktır.
Bu süreç üç ana aşamadan oluşur:
-
Tüketici Talebi Oluşturma:
Kullanıcı, almak istediği ürün veya ürün grubunu platformda seçer ve sipariş formu oluşturur. -
Üretici Eşleştirme:
Katma Değer algoritması, talebi sistemde kayıtlı üreticilerle otomatik olarak eşleştirir.
Eşleştirme, ürün kategorisi, stok durumu, teslimat bölgesi ve üretici puanı gibi kriterlere göre yapılır. -
Açık İndirim (İhale) Süreci:
Eşleştirilen üreticiler arasında dijital bir ihale başlatılır.
Her üretici, bir önceki teklifin altına düşmek koşuluyla yeni fiyat sunabilir.
Bu süreç belirli bir süre (örneğin 48 saat) devam eder ve sonunda en düşük geçerli teklif kazanan olur.
Algoritmanın Çalışma Mantığı: Adım Adım Süreç
1. Talep Analizi
Algoritma, tüketicinin talebini ayrıntılı biçimde analiz eder:
-
Ürün kategorisi
-
Talep miktarı
-
Teslimat adresi
-
Öncelik düzeyi (acil, standart, planlı alım)
Bu bilgiler, en uygun üretici gruplarını belirlemek için kullanılır.
2. Eşleştirme Motoru
Katma Değer’in “eşleştirme motoru”, sistemdeki tüm üreticileri kategorilere göre tarar.
Uygun üreticiler, ürün özellikleri ve lojistik kapasitesine göre puanlama algoritmasıyla sıralanır.
Bu puanlama, aşağıdaki kriterlere dayanır:
-
Üretici geçmiş performansı
-
Teslimat hızı
-
Kalite değerlendirmeleri
-
Kullanıcı yorumları
En yüksek puanlı üreticiler, ilgili ihaleye davet edilir.
3. İhale Başlatma
Tüketici talebi aktif hale geldiğinde algoritma otomatik olarak ihale başlatır.
Tüm davetli üreticilere bildirim, e-posta ve SMS yoluyla bilgilendirme yapılır.
İhale başlangıç fiyatı, tüketici talebine göre belirlenmiş “maksimum kabul edilebilir fiyat”tır.
4. Fiyat Rekabeti
Üreticiler, bu fiyatın altında teklifler sunarak yarışır.
Her yeni teklif, sistemde gerçek zamanlı olarak görünür hale gelir.
Algoritma, tekliflerin geçerliliğini kontrol eder ve hatalı girişleri engeller.
İhale süresi boyunca sistem:
-
Teklifleri sıralar,
-
En düşük geçerli teklifi öne çıkarır,
-
Tüketiciye ortalama fiyat aralığını gösterir.
5. Sonuçlandırma
İhale süresi dolduğunda algoritma otomatik olarak en düşük geçerli teklifi belirler.
Kazanan üreticiye sipariş onayı gönderilir, tüketiciye de bilgilendirme yapılır.
Ödeme işlemi, Katma Değer’in güvenli havuz (escrow) sistemi üzerinden yürütülür.
Fiyat Dengesinin Sağlanması
Katma Değer algoritması yalnızca en düşük fiyatı bulmakla kalmaz; aynı zamanda adil fiyat dengesini de korur.
Bu dengeyi sağlamak için sistem:
-
Aşırı düşük (zararına) teklifleri geçersiz sayar.
-
Üreticinin minimum maliyet eşiğini dikkate alır.
-
Ortalama piyasa fiyatlarını referans alır.
Böylece fiyatlar, hem üreticiyi koruyacak hem tüketiciyi avantajlı kılacak biçimde şekillenir.
Algoritmanın Güvenlik ve Şeffaflık Katmanları
Katma Değer platformu, tüm işlemleri veri tabanında kayıtlı, değiştirilemez log kayıtlarıyla izler.
Bu sayede:
-
Her teklif zaman damgası ile saklanır.
-
Sonradan müdahale edilemez.
-
Fiyat değişim geçmişi tamamen şeffaftır.
Sistem ayrıca KVKK uyumlu veri işleme politikasıyla çalışır; kullanıcı verileri yalnızca teklif eşleştirme amacıyla kullanılır.
Yapay Zeka ve Öğrenen Sistemler
Katma Değer algoritması, zamanla kullanıcı davranışlarını analiz ederek öğrenen bir yapıya sahiptir.
Bu sayede:
-
Teklif süreleri optimize edilir,
-
En uygun üretici grupları otomatik olarak önceliklendirilir,
-
Fiyat tahmin modelleri sürekli olarak iyileştirilir.
Bu dinamik yapı, sistemin hem hızını hem doğruluğunu artırır.
Sonuç: Dijital Ekonomide Adil Fiyatın Mühendisliği
Katma Değer algoritması, ticaretteki klasik “fiyat belirleme gücü” kavramını yeniden tanımlıyor.
Artık fiyatı piyasa değil, akıllı sistemler ve gerçek rekabet belirliyor.
Bu teknoloji sayesinde:
-
Üretici emeğini gerçek değerinde satabiliyor,
-
Tüketici en uygun fiyatla alışveriş yapabiliyor,
-
Piyasa dengesi dijital ortamda adil biçimde korunuyor.
Katma Değer, sadece bir alışveriş platformu değil; ekonomik adaletin yazılım altyapısı haline gelmiştir.
